Vision Training

-Το οπτομετρικό Vision Training είναι ένα εξατομικευμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με οπτικές δραστηριότητες το οποίο γίνεται από εξειδικευμένο οπτομέτρη με σκοπό την βελτίωση των οπτικών δεξιοτήτων και την αντιμετώπιση οπτικών δυσλειτουργιών. Αφορά παιδιά και ενήλικες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

-Υπάρχουν πολλές δυσλειτουργίες που επηρεάζουν και μειώνουν την απόδοση του ατόμου στις καθημερινές του δραστηριότητες. Μερικές από αυτές είναι: 

· Ανεπάρκεια σύγκλισης και απόκλισης:

Η δυσκολία των ματιών να συγκλίνουν όταν το άτομο θέλει να δει κοντά και αντίστοιχα να αποκλίνουν όταν το άτομο θέλει να δει μακριά.

·       Διαταραχές της προσαρμογής:

Η αδυναμία του φακού του ματιού να εστιάσει στις διάφορες αποστάσεις (μακριά - κοντά).

·       Στραβισμός:

Συμβαίνει όταν οι άξονες της όρασης των δύο ματιών δεν είναι παράλληλοι με συνέπεια τα μάτια να μην μπορούν να συνεργαστούν.

·       Αμβλυωπία (ή “τεμπέλικο μάτι”):

Όταν ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει δύο περίπου όμοιες εικόνες από τα μάτια, τότε “κλείνει” ή απωθεί την “κακή” εικόνα με συνέπεια το “αδύναμο μάτι”, είτε φορέσουμε γυαλιά είτε όχι, να μην παρέχει καθαρή όραση και σωστή συνεργασία.

·       Αναπτυξιακές δυσκολίες όρασης:

Πρόκειται για αδυναμίες επεξεργασίας και αντίληψης της οπτικής πληροφορίας που μπορεί να επηρεάσουν την μαθησιακή απόδοση.


-Αφού εγώ ή το παιδί μου βλέπουμε καθαρά (10/10) γιατί να έχουμε κάποια από τις παραπάνω οπτικές δυσλειτουργίες;

Η καθαρή όραση δεν εξασφαλίζει σωστή συνεργασία και λειτουργία των ματιών. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου ένα πρόβλημα, μπορεί να “καλύπτεται” ως προσαρμογή που “επιλέγει” να κάνει ο εγκέφαλος, εις βάρος του, με σκοπό να το αποφύγει. Για την ακρίβεια η καθαρή όραση αποτελεί ένα μικρό κομμάτι των οπτικών δεξιοτήτων των ματιών.

Άλλες οπτικές δεξιότητες:

  •       Σύγκλιση και απόκλιση
  •       Προσαρμογή (Focus)
  •       Αντίληψη του χώρου
  •       Τρισδιάστατη όραση
  •       Οφθαλμικές κινήσεις
  •       Οπτική αντίληψη

είναι μερικές επιπλέον οπτικές δεξιότητες που εξασφαλίζουν σωστή και λειτουργική συνεργασία των ματιών. Αυτές είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν φυσιολογικά κατα την διάρκεια της ζωής μας, αλλά λόγω του σύγχρονου και απαιτητικού τρόπου ζωής αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Πολλές δυσλειτουργίες δεν διορθώνονται μόνο με γυαλιά ή φακούς επαφής αλλά συχνά απαιτούνται ειδικά προγράμματα εκπαίδευσης οπτομετρικού vision training, όπου οι οπτικές δεξιότητες γίνονται αντικείμενο εκπαίδευσης, μαθαίνονται και βελτιώνονται.

-Μα εφόσον βλέπω καθαρά, θα πρέπει να λειτουργούν σωστά και οι υπόλοιπες οπτικές δεξιότητες.

Δεν είναι απαραίτητο, καθώς υπάρχουν πολλές αιτίες που μπορεί να εμποδίζουν την σωστή ανάπτυξη του οπτικού συστήματος και των οπτικών δεξιοτήτων από μικρή ηλικία. Για παράδειγμα στην σημερινή εποχή η πολύωρη και απαιτητική κοντινή εργασία είναι υπεύθυνη για την καταπόνηση των ματιών, την δημιουργία οπτικών δυσλειτουργιών και διαθλαστικών ανωμαλιών όπως η μυωπία. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα παιδιά από πολύ νωρίς εκτίθενται σε πολύ κοντινές αποστάσεις με την χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, όπως τάμπλετ και κινητό, ενώ μεγαλώνοντας προστίθενται οι ώρες κοντινής εργασίας για τα μαθήματα και το σχολείο, με αποτέλεσμα το οπτικό σύστημα να προσαρμόζει και να συγκλίνει κοντά πολλές ώρες, να αντιδρά στην συνεχή καταπόνηση και να δημιουργεί νέες προσαρμογές εις βάρος του. Το ίδιο ισχύει και για τους ενήλικες που εργάζονται πολλές ώρες στην δουλειά τους συνδυάζοντας κοντινή εργασία και Η/Υ. 

-Έχει αποτελέσματα το vision training

Το οπτομετρικό vision training είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό στην υποχώρηση των συμπτωμάτων των δυσλειτουργιών της συνεργασίας των ματιών που προκαλούν οπτική κόπωση, στην βελτίωση και εκπαίδευση των οπτικών δεξιοτήτων και στην απόδοση σε καθημερινές δραστηριότητες (διάβασμα, παιχνίδι, αθλητισμός, οδήγηση κ.α.). Φυσικά, αυτό εξαρτάται από πολλές παραμέτρους και η επιτυχία ενός προγράμματος δεν έρχεται αυτόματα, αλλά με προσπάθεια, θέληση και χρόνο.

-Πόσες φορές γίνεται η εκπαίδευση και πόσο διαρκεί;

Οι συναντήσεις συνήθως γίνονται μια φορά την εβδομάδα και συχνά δίνονται δραστηριότητες που γίνονται στο σπίτι. Η εκπαίδευση μπορεί να διαρκέσει από τέσσερις εώς οκτώ μήνες ανάλογα με την ηλικία, το είδος και το μέγεθος της οπτικής δυσλειτουργίας, την συνεργασία του ατόμου με τον οπτομέτρη, καθώς και την θέληση και την προσπάθεια που καταβάλλει το ίδιο το άτομο.

-Μού είναι δύσκολο να πιστέψω ότι εγώ ή το παιδί μου θα αντιμετωπίσει την οπτική δυσλειτουργία που έχει (αμβλυωπία, στραβισμός, ανεπάρκεια σύγκλισης κ.λ.π.) με απλές ασκήσεις στα μάτια.

Δεν είναι απλές ασκήσεις! Χρησιμοποιείται ειδικός εξοπλισμός πάντα με τις οδηγίες και την καθοδήγηση του εξειδικευμένου οπτομέτρη, καθώς το πρόγραμμα έχει συγκεκριμένη διαβάθμιση δυσκολίας σε συνάρτηση πάντα με τις ανάγκες και δυνατότητες του εκπαιδευόμενου. Μέσω του οπτομετρικού vision training δεν αντιμετωπίζουμε απλώς τα συμπτώματα μιας δυσλειτουργίας, αλλά παράλληλα εκπαιδεύουμε και βελτιώνουμε ολιστικά τις δεξιότητες στις οποίες συμμετέχει και συμβάλλει η όραση, όπως στάση σώματος, ισορροπία, κίνηση στον χώρο, αντίληψη βάθους, συγκέντρωση, σωστή ανάγνωση κ.α.

-Επανέρχονται τα συμπτώματα μετά από καιρό;

Όσον αφορά τις δυσλειτουργίες συνεργασίας των ματιών τα συμπτώματα δεν επανέρχονται και αυτή είναι η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα ενός οπτομετρικού προγράμματος vision training, καθώς δημιουργούμε μία νέα κατάσταση, η οποία παραμένει. Το όφελος για τον εκπαιδευόμενο είναι διπλό, γιατί με το πέρας του προγράμματος, εκτός από την αντιμετώπιση της οπτικής δυσλειτουργίας, θα έχει κατανοήσει το πώς λειτουργούν τα μάτια του και θα έχει καλύτερη συνεργασία των ματιών. Αυτά, ειδικά σε ένα παιδί, θα βελτιώσουν την καθημερινή του απόδοση στο σχολείο, την συμμετοχή του σε παιχνίδι και αθλητισμό και άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες, με συνέπεια να τονώσουν την αυτοπεποίθησή του.

-Υπάρχει συνεργασία οπτομέτρη-οφθαλμίατρου;

Το οπτομετρικό vision training είναι ένας εξειδικευμένος τομέας της επιστήμης της οπτομετρίας, ο οποίος παρ' όλο που στις χώρες του εξωτερικού και ιδιαίτερα τις ΗΠΑ είναι ευρέως γνωστό, στην Ελλάδα αναπτύσσεται αργά. Οι οπτομέτρες μας συνεργάζονται με τον οφθαλμίατρο για την καλύτερη αντιμετώπιση του κάθε περιστατικού. Να σημειωθεί πως μια οπτομετρική αξιολόγηση δεν αντικαθιστά την πλήρη οφθαλμολογική εξέταση από τον οφθαλμίατρο που πρέπει πάντα να γίνεται πριν την έναρξη κάποιου προγράμματος εκπαίδευσης vision training.

-Είναι νόμιμο το vision training στην Ελλάδα;

Σύμφωνα με το ΦΕΚ 3247/Β/15-9-2017, ο οπτικός-οπτομέτρης “δύναται να εφαρμόσει γυαλιά οράσεως, βοηθήματα χαμηλής όρασης ή άλλο παρεμφερή εξοπλισμό, όπως προγράμματα οπτομετρικών ή ορθοπτικών ασκήσεων για την βελτίωση οπτικών δυσλειτουργιών κατά περίπτωση”. 

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις παιδιών με δυσκολίες μπορούν να δοθούν κατευθύνσεις πάνω σε θέματα ασκήσεων σε άλλες ειδικότητες, όπως εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, ειδικούς παιδαγωγούς, κ.α. αλλά η αποτελεσματικότερη παρέμβαση γίνεται υπό την παρακολούθηση του εξειδικευμένου οπτομέτρη. Οι απλές ασκήσεις οπτικής αντίληψης δεν έχουν σχέση με το οπτομετρικό Vision Training.